Tarnogórski Program Edukacji Regionalne "Indianer"
serwis Portalu Powiatu Tarnogórskiego
www.tg.net.pl

autorstwo
: Zbigniew Markowski



ZAPROSZENIE DO ŚLĄSKIEGO STOŁU

  tematy powiązane:
    Kulinarne dziedzictwo - tekst
Garnuszek górniczy z tarnogórskim akcentem - tekst
Nabiał w śląskiej kuchni... - tekst
Wieprzowina w śląskiej kuchni... - tekst
Maszkiety - tekst
Cebulowy od Hankego - tekst
Śledzie w śląskiej kuchni - tekst
Kawa z żołędzi i inne leśne przetwory - tekst
Śląski stół wielkanocny... - tekst
Wigilijny stół... - tekst
Żur w kuchni śląskiej... - tekst
Kapusta na śląskim stole - tekst
Zupa z chwastów... - tekst
Przysłowia i mowy potoczne... - tekst źródłowy
Obraz miasta i styl życia mieszkańców jako wyznacznik odrębności - scenariusz lekcji
Witamy w Tarnowskich Górach - scenariusz lekcji
W dżinsach i w brzuśloku - scenariusz lekcji
Kultura chleba dawniej i dziś - scenariusz lekcji
Muzeum Chleba w Radzionkowie - fotografie
   

- pobierz poniższy tekst w formacie Microsoft Word -

Cele:
  • Przedstawienie sztuki kulinarnej jako niematerialnego dziedzictwa kulturowego regionu
  • Podkreślenie roli i znaczenia tradycyjnych potraw jako wyznacznika grupowej i regionalnej identyfikacji
  • Scharakteryzowanie tradycyjnej kuchni regionalnej
  • Zaznajomienie z nazywam gwarowymi regionalnych potraw
  • Zapoznawanie z przepisami na charakterystyczne śląskie dania
  • Rozwijanie poczucia przynależności ucznia do społeczności regionalnej
  • Zachęcenie do planowego poszerzania i pogłębiania wiedzy o regionie, w którym uczeń mieszka
  • Wzbudzanie zainteresowania ochroną niematerialnego dziedzictwa kulturowego
  • Wdrażanie do przedsiębiorczości
  • Wdrażanie do promowania regionu
  • Stymulowanie intelektualnego i emocjonalnego rozwoju poprzez własną aktywność
  • Ćwiczenie pracy zespołowej
  • Rozwijanie umiejętności prezentacji
  • Rozwijanie umiejętności brania udziału w dyskusji i wyrażania własnych opinii

Przebieg lekcji

Zadania dla nauczyciela

  • Zdefiniowane sztuki kulinarnej jako niematerialnego dziedzictwa kulturowego regionu (załącznik nr 1)
  • Przeprowadzenie pogadanki na temat regionalnych potraw (www.tg.net.pl - tekst Kulinarne dziedzictwo)
  • Omówienie sposobów przygotowywania najbardziej reprezentatywnych potraw regionalnych (załącznik nr 2)
  • Podział uczniów na zespoły zdaniowe
  • Wyjaśnienie pojęcia "misja przedsiębiorstwa" (załącznik nr 3)
  • Polecenie pracy dla zespołów: Właśnie zostaliście właścicielami restauracji. Jednak otrzymaliście jeden warunek - w restauracji mogą być serwowane tylko dania regionalne. Waszymi zdaniami są: 1) Obranie nazwy restauracji, tak aby nazwa ta wskazywała na rodzaj dań w niej serwowanych; 2) Opracowanie aranżacji restauracji (stoły, krzesła, zastawa stołowa, deklaracja, ubiory kelnerów itp.) 3) Skomponowanie menu uwzględniającego: zestawy śniadaniowe, zestawy obiadowe, zestawy kolacyjne (co najmniej dwa zestawy z każdej kategorii); 3) Dobranie nazw do skomponowanych zestawów, 4) Graficzne opracowanie menu; 5) Sformułowanie misji restauracji i umieszczenie jej na pierwszej stronie menu
  • Przeprowadzenie prezentacji wykonanych projektów
  • Przeprowadzenie dyskusji na temat "Rola dziedzictwa kulinarnego w promocji regionu."

Uwaga: w ramach ćwiczeń językowych menu można przetłumaczyć na język, którego uczniowie się uczą.

Zadania dla uczniów

  • Aktywny udział w pogadance na temat regionalnych potraw
  • Wybór nazwy restauracji
  • Opracowanie aranżacji restauracji
  • Skomponowanie menu
  • Nadanie nazw zestawom potraw
  • Graficzne opracowanie menu
  • Sformułowanie misji restauracji
  • Zaprezentowanie wykonanego projektu
  • Aktywny udział w dyskusji na temat "Rola dziedzictwa kulinarnego w promocji regionu"

Metody i formy pracy

  • Pogadanka, wykład, praca zbiorowa, burza mózgów, metoda projektu, prezentacja

Pomoce dydaktyczne

  • Karton, papier kredowy itp. do wykonania menu, kolorowa włóczka, wstążeczki itp. do spięcia menu, mazaki, kredki, tusz, farbki, pędzle, tekst "Kulinarne dziedzictwo": www.indianer.tg.net.pl

Osiągnięcia

Uczeń potrafi

  • Wymienić tradycyjne śląskie potrawy
  • Wymienić składniki tradycyjnych śląskich dań i opowiedzieć jak się je przygotowuje
  • Scharakteryzować sztukę kulinarną jako niematerialne dziedzictwo kulturowe regionu
  • Ułożyć regionalne menu
  • Zaprojektować regionalny wystrój lokalu
  • Sformułować misję firmy
  • Pracować w zespole zadaniowym
  • Zaprezentować wykonany projekt
  • Brać swobodny udział w dyskusji

Uczeń kształci

  • Postrzeganie współczesności jako kontynuacji dzieła wcześniejszych pokoleń
  • Zachowania sprzyjające kultywowaniu tradycji regionalnych
  • Zachowania sprzyjające ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego
  • Umiejętność realizowania zespołowych pomysłów
  • Umiejętność prezentowania projektów
  • Twórcze wykorzystywanie zgromadzonych informacji
  • Umiejętność pracy w zespołach zadaniowych
  • Zachowania kreatywne
  • Zdolności manualne
  • Umiejętności brania udziału w dyskusji
  • Umiejętność wyrażania własnych opinii

Ściąga dla nauczyciela

Załącznik nr 1

Pod pojęciem sztuka kulinarna rozumie się ogół zagadnień związanych z przygotowywaniem potraw. Oznacza ono umiejętności przygotowywania różnych potraw w sposób smaczny, pożywny i estetyczny. W zależności od dostępności źródeł pożywienia, czyli warunków geograficzno - przyrodniczych oraz poziomu rozwoju danej społeczności i wielowiekowej tradycji żywieniowych, w różnych regionach wykształciły się charakterystyczne dla danego obszaru zwyczaje kulinarne. Ponieważ zwyczaje kulinarne są również przez mieszkańców innych regionów utożsamiane z regionem swojego pochodzenia, sztuka kulinarna jest wyznacznikiem grupowej i regionalnej identyfikacji. Nawyki kulinarne pozwalają na wyodrębnienie danej grupy spośród innych. Spożywane potrawy są też wskaźnikiem poziomu życia, wyrazem prestiżu i bogactwa, podkreślają więzy rodzinne. Regionalna sztuka kulinarna jest niematerialnym dziedzictwem kulturowym danego regionu i jest przekazywana z pokolenia na pokolenie. Kuchnia Śląska obok gwary jest jednym z ważniejszych wyróżników śląskiej grupy etnicznej.

Załącznik nr 2

Tradycyjne śląskie przepisy

  • Rolady

Składniki: cztery płaty mięsa wołowego, 15 dag boczku wędzonego, dwa ogórki kiszone, duża cebula, musztarda, sól i pieprz.
Przygotowanie: mięso rozbić tłuczkiem na cienkie plastry, każdy plaster posmarować musztardą i posolić. Cebulę pokroić w kostkę a boczek i ogórek pokroić w słupki. Posypać plastry cebulą a boczek i ogórek ułożyć wzdłuż szerszego boku rolady. Ciasno zwinąć płaty mięsa w roladę i spiąć szpilkami lub związać nitką. Kłaść na rozgrzany tłuszcz i obsmażyć ze wszystkich stron, następnie podlewać wodą i dusić do miękkości mięsa. Sos zagęścić mąką zmieszaną z wodą.

  • Czorne kluski

Składniki: 1,5 kg ziemniaków i sól
Przygotowanie: kilogram ziemniaków ugotować, a pół kilograma zetrzeć na tarce, włożyć do lnianego woreczka i bardzo mocno odcisnąć. Odciśniętą wodę pozostawić na chwilę aby na dnie zebrał się krochmal, który po odlaniu wody należy dodać do odciśniętych ziemniaków. Gorące, ugotowane ziemniaki odcedzić i przecisnąć przez praskę a następnie połączyć z surowymi i dobrze wyrobić na jednolitą masę. Jeśli ciasto jest za rzadkie i kluski nie chcą się kleić, można wsypać około jednej łyżki mąki ziemniaczanej. Uformować kluski, wrzucać na wrzącą osoloną wodę i gotować aż zmiękną.

  • Modro kapusta

1 kg czerwonej kapusty, 1 średnia cebula, 15 dag wędzonego boczku, sól, cukier, pieprz, ocet do smaku
Przygotowanie: poszatkowaną kapustę ugotować w posolonej wodzie. Boczek pokroić w kostkę i usmażyć, a następnie pokrojoną w kostkę cebulę zeszklić razem z boczkiem. Kapustę odcedzić, dodać boczek z cebulą. Przyprawić do smaku solą, cukrem, pieprzem, octem i wymieszać.

  • Młodo kapusta

Składniki: główka młodej kapusty, 10 dag boczku wędzonego, mała cebula, kminek, ocet, sól, pieprz i cukier do smaku
Przygotowanie: młodą kapustę razem z zewnętrznymi liśćmi należy drobno pokroić i gotować w osolonej wodzie do miękkości (około 40 min.), wędzony boczek i cebulę pokroić w kostkę i usmażyć. Ugotowaną kapustę odcedzić, dodać pieprz, kminek, cukier i ocet do smaku oraz wlać tłuszcz ze skwarkami i cebulą. Wymieszać i ewentualnie dosolić.

  • Karminadle

Składniki: 40 dag mięsa mielonego, jajko, mała bułka, średnia cebula, pieprz i sól i olej do smażenia
Przygotowanie: włożyć mięso do miski, wbić jajko, dodać cebulę pokrojoną w drobną kostkę, bułkę namoczyć w wodzie, gdy zmięknie odcisnąć i dodać do mięsa, doprawić do smaku solą i pieprzem; wyrobić ręką na jednolitą masę. Formować okrągłe, spłaszczone kotleciki, smażyć z obu stron na mocno rozgrzanym tłuszczu.

  • Kluski śląskie

Składniki: 1 kg ziemniaków, 25 dag mąki ziemniaczanej, sól
Sposób przyrządzania: Do ugotowanych ziemniaków dodać mąkę i wyrobić gładkie ciasto. Uformować z ciasta kulki, włożyć je do osolonego wrzątku. Gotować do wypłynięcia. Tak przygotowane kluski można też nadziewać, np. gotowanym mielonym mięsem, grzybami lub owocami.

  • Modre gołąbki

Składniki: 10 liści czerwonej kapusty, 60 dag kiełbasy śląskiej, 2 jaja, 14 dag bułki pszennej, 6 dag tłuszczu, 8 dag świeżej słoniny, 3 szklanki wywaru z kości i jarzyn, natka zielonej pietruszki, łyżka octu, sól, boczek wędzony
Sposób przyrządzania: Z główki kapusty wykroić głąb, zagotować w wodzie zakwaszonej octem i osolonej. Wybrać liście średniej wielkości i ściąć z nich grube żyłki. Kiełbasę drobno pokroić, dodać namoczoną i odciśniętą bułkę, jaja, pieprz i drobno posiekaną pietruszkę. Dokładnie wyrobioną masę nakładać na liście kapusty i formować gołąbki. Układać je w rondlu z rozgrzaną margaryną, posypując pokrajaną w kostkę słoniną. Lekko obrumienić, zalać wywarem i dusić ok. 45 min. pod przykryciem dolewając stopniowo wywar. Gołąbki podawać polane gorącym stopionym boczkiem.

  • Buchty

Składniki: około 0,5 kg mąki pszennej, szklanka mleka, 2 jajka, 3 łyżki masła stopionego, 3 dag drożdży, sól i cukier
Przygotowanie: z mleka, drożdży, niewielkiej ilości mąki i odrobiny cukru należy sporządzić rozczyn, który powinien mieć konsystencję gęstej śmietany. Ustawić w ciepłym miejscu do wyrośnięcia. Do miski wsypać mąkę, wbić jaja i powoli wlać rozczyn. Ciasto należy wyrabiać ręką tak długo, aż będzie odrywać się od brzegów miski, wówczas należy dodać ostudzone stopione masło, szczyptę soli i dalej wyrabiać. Następnie miskę należy nakryć ściereczką i ustawić w ciepłym miejscu do wyrośnięcia. Gdy ciasto podwoi swoją objętość formować okrągłe kluski wielkości pączków i układać na stolnicy posypanej mąką. Gdy zaczną rosnąć, kluski gotuje się na parze - szeroki garnek z wrzącą wodą nakrywa się płócienną ściereczką i obwiązuje sznurkiem wokół brzegu, lub rozkłada się specjalną metalową siatkę do gotowania na parze. Na ściereczce (siatce) układa się kluski partiami i nakrywa miską dopasowaną do obwodu garnka. Kluski gotuje się na parze ok. 10 min, aż będą puszyste. Podaje się na gorąco z sosem owocowym lub stopionym masłem i cynamonem.

  • Jarzynowy ajntopf

Składniki: 2,5 l wody, 30 dag ziemniaków, 2 duże kalarepy, duża marchew, mały seler, pietruszka z nacią, por, 1/4 kapusty włoskiej, łyżeczka siekanego koperku, 10 dag margaryny (lub masła), 2 płaskie łyżeczki mąki pszennej, 3/4 szklanki śmietany (jeśli zupa nie jest na wywarze z kości), sól, odrobina kminku i bazylii.
Przygotowanie: ziemniaki i warzywa umyć i pokroić w kostkę (por w plasterki, a zieleninę posiekać). Warzywa ugotować we wrzącej, osolonej wodzie, a gdy wszystkie będą już miękkie, zupę zagęścić zasmażką z margaryny i mąki. Przyprawić do smaku maggi, dodać kminek i bazylię. Zagotować i odstawić z ognia. Na koniec dodać śmietanę oraz posiekaną zieleninę.

  • Kartoflanka

Składniki:1,5 litra wody (rosołu), 4 duże ziemniaki, 1 marchewka, 1 mała cebula, 1 kopiasta łyżka mąki pszennej, 1 łyżka smalcu, 2 liście laurowe, 5 sztuk ziela angielskiego, odrobina octu, sól do smaku.
Przygotowanie: ziemniaki i marchewkę pokroić w kosteczkę i ugotować z dodatkiem liści laurowych oraz angielskiego ziela, cebulę drobno pokroić, zrumienić na smalcu, dodać mąkę, zamieszać wraz z cebulką. Wlać zasmażkę do zupy, ciągle mieszając. Do smaku doprawić octem.

  • Żur

Składniki: 1,5 szklanki kwasu na żur, 5 dkg słoniny, 2 małe cebule, 1 szklanka. śmietany, sól, ząbek czosnku, pieprz, majeranek, ziele angielskie.
Zakwas: litr letniej przegotowanej wody, 20 dkg pszennej mąki razowej, ząbek czosnku, skórka razowego chleba, trochę cukru i soli. Mąkę wsypać do kamiennego garnka, zalać wodą, wymieszać, dodać roztarty czosnek, odrobinę soli i cukru oraz skórkę z razowego chleba. Garnek przykryć płótnem lub gazą. Zakwas jest gotowy, gdy ma smak kwaskowaty.
Sposób przyrządzenia - Żur postny: do wrzącej wody włożyć cebulę, zagotować, wlać zakwas. Podawać z ziemniakami w całości lub z ubitymi z dodatkiem słodkiego mleka. Żur postny można również ugotować na ziemniakach.
Sposób przyrządzenia - Żur żeniaty: 40 dkg boczku lub wędzonych żeberek ugotować w 2 l wody. Miękki boczek lub żeberka wyjąć i podzielić na części. Do wywaru wlać 2 szklanki zakwasu, doprawić solą roztartą z ząbkiem czosnku i majerankiem. Podawać z ziemniakami okraszonymi słoniną.

  • Wodzionka

Składniki: 2 kromki chleba, najlepiej czerstwego, łyżka smalcu ze skwarkami, rozgnieciony lub posiekany ząbek czosnku
Sposób przyrządzenia: wszystkie składniki nałożyć na talerz, zalać wrzątkiem. Doprawić solą i pieprzem do smaku.

  • Kapusta z grochem i grzybami

Składniki: 60 dag kapusty kiszonej, 2 dag suszonych grzybów, 20 dag grochu niełuskanego, 2 ząbki czosnku, sól i pieprz do smaku
Przygotowanie: groch moczyć całą noc, a potem gotować, aż zmięknie, kapustę odcisnąć, pokroić i ugotować. Grzyby moczyć nocą, ugotować i pokroić w paski. Groch i kapustę odcedzić, wymieszać z grzybami, wsypać drobno pokrojony czosnek, przyprawić do smaku solą i pieprzem.

  • Makówki

Składniki: 1,5 l mleka, 5 dużych łyżek cukru, 300 g maku,2 małe pszenne bułki, 100 g orzechów laskowych, 50 g orzechów włoskich, 150 g rodzynek.
Przygotowanie: mak zmielić na sucho, cukier wymieszać z mlekiem i zagotować, dodać zmielony mak i ponownie zagotować. Bułki pokroić na plastry, orzechy laskowe pokroić dość drobno. W szklanej misce układać warstwami na przemian kawałki bułki, orzechy i rodzynki. Każdą warstwę zalać schłodzonym mlekiem z makiem, uważając jednak żeby potrawa była jedynie mokra, a nie płynna. Pozostawić do następnego dnia. Zamiast bułki do makówek można też użyć plecionki, chałki lub sucharów.

  • Moczka

Składniki: 20 dag śliwek suszonych, 10 dag suszonych moreli, 5 fig, 5 dag suszonych jabłek, 5 dag suszonych gruszek, 5 dag rodzynek, 2 łyżki płatków migdałów, 1 łyżka kokosu, 1 łyżka drobno siekanych orzechów włoskich, 1 płaska łyżeczka cynamonu, 5 szt. goździków, cukier waniliowy, 1 ciemne piwo, 15 dag piernika
Przygotowanie: do garnka wlać 2 l. wody, wsypać śliwki, jabłka, gruszki i pokrojone w paski morele. Po około 30 min gotowania dodać pokrojone w paski figi, migdały, orzechy, rodzynki, i kokos. Dodać cynamon, goździki i cukier waniliowy. Gotować do miękkości. Piernik namoczyć w piwie, przetrzeć przez sito i zagęścić moczkę. Niektóre gospodynie gotują moczkę na wywarze z głów karpia, inne zagęszczają ją zasmażką, a jeszcze inne sporządzają ją na wywarze z jarzyn, przy czym podstawowym warzywem jest pasternak.

  • Siemieniotka

Składniki: 30 dag konopi, 2 l wody, 1 łyżka oleju, 1 łyżka mąki, 2 bułki, sól i pieprz.
Przygotowanie: konopie utłuc na drobny grysik, gotować w 2 l wody, aż zrobi się kleik. Z oleju i mąki zrobić ciemną zasmażkę i dodać do zupy, przyprawić pieprzem i solą. Z bułek zrobić grzanki, ułożyć na talerzach i zalać zupą. Siemieniotkę je się z kaszą lub jako danie samodzielne.

  • Nudle do rosołu

Składniki: 15 dkg mąki, jajko, łyżeczka masła, sól
Przygotowanie: ze wszystkich składników zagnieść się dość twarde ciasto, rozwałkować na stolnicy nie podsypując mąką i zostawić do przeschnięcia. Przyschnięte ciasto zwinąć się w rulon, bardzo ostrym niżem kroić cienkie nitki makaronu. Makaron wsypać do wrzącej, osolonej wody, gotować 5 minut. Tak przygotowany, odcedzony makaron układa się na talerzach, daje na każdy po kawałku marchewki oraz łyżeczkę drobno siekanej zielonej pietruszki i zalewa gorącym rosołem.

  • Kluski z białego sera

Składniki: 40 dkg tłustego twarogu, 2 jajka, 4 łyżki mąki, 2 łyżeczki posiekanej natki pietruszki
Przygotowanie: twaróg przekręcić przez maszynkę, dodać 2 jajka i utrzeć na gładką masę. Dosypać 4 łyżki mąki, dodać 2 łyżeczki posiekanej natki pietruszki, starannie wymieszać. Na wrzącą, osoloną wodę kłaść łyżką niewielkie kluski i gotować na małym ogniu ok. 5 minut, aż wypłyną na wierzch. Ostrożnie wyjmować, okrasić stopionym masłem.

  • Kompot z pieczek

Składniki: 15 dag śliwek suszonych, 5 fig, 6 dag rodzynek, 10 dag jabłek suszonych, 10 dag gruszek suszonych, 5 dag moreli suszonych, 20 dag cukru, sok z 1/2 cytryny, 2,5 litra wody.
Przygotowanie: śliwki, jabłka, gruszki i morele suszone opłukać i namoczyć w letniej, przegotowanej wodzie. Po kilku godzinach dodać figi suszone i cukier, i gotować w tej samej wodzie, w której się moczyły. Gdy owoce będą półmiękkie, dodać opłukane rodzynki. Wszystkie owoce gotować do miękkości na małym ogniu. Po ugotowaniu dodać sok z cytryny i wystudzić.

  • Kołocz z kruszonką

Składniki: 1 kg mąki, 6 dag drożdży, około 1/2 l mleka, 20 dag masła, 20 dag cukru, 4 żółtka, 2 całe jajka, startą skórkę cytrynową, cukier waniliowy, sól, tłuszcz do smarowania blachy; na kruszonkę: 50 dag mąki, 25 dag masła lub margaryny, 25 dag drobnego cukru, paczkę cukru waniliowego.
Przygotowanie: wyrobić starannie ciasto, dodając do przesianej mąki podrośnięty rozczyn drożdżowy, dobrze ubite z cukrem jaja i żółtka, sól, skórkę cytrynową, cukier waniliowy i tłuszcz. Dobrze wyrobione ciasto postawić w cieple do wyrośnięcia. Przyrządzić posypkę: mąkę wymieszać z cukrem i cukrem waniliowym, masło (konieczne zimne) rozdrobnić na małe kawałki, wszystko razem przesiekać i zagnieść nie wyrabiając zbyt długo. Posypkę wstawić do lodówki lub wynieść w zimne miejsce. Posmarować blachę tłuszczem. Wyrośnięte ciasto ułożyć na blasze, rozciągnąć je natłuszczonymi palcami. Pozostawić je chwilę w cieple żeby wyrosło, po czym posmarować mlekiem z rozpuszczoną w nim łyżką cukru, a z wierzchu posypać grubo kruszonką. Wstawić do wygrzanego pieca lub piekarnika i piec ok. 45-50 minut.

  • Skubaniec

Składniki: 0,5 kg mąki pszennej, kostka margaryny, 2 łyżki smalcu, 5 jaj, 5 łyżek cukru, jedna szklanka cukru do białek, 1 łyżeczka proszku do pieczenia, ok. 2 łyżek kakao, około 1.5 kg owoców (np. agrest, rabarbar, wiśnie, truskawki, jabłka)
Przygotowanie : mąkę, margarynę, smalec, cukier, żółtka i proszek włożyć do miski i szybko zagnieść kruche ciasto. Podzielić na trzy części, jedną częścią wyłożyć tortownicę o średnicy ok. 30 cm. lub blachę 45cm x 45 cm wysmarowaną tłuszczem i wysypaną bułką tartą,, do drugiej części dodać kakao i również zagnieść. Na jasnym cieście ułożyć owoce, ciemne ciasto skubać jak posypkę i układać na owocach. Ubić pianę z białek, dodając szklankę cukru, wyłożyć na ciasto i łyżką wyrównać powierzchnię. Z ostatniego kawałka jasnego ciasta skubać kruszonkę tak samo jak z ciemnego ciasta. Piec w średnio nagrzanym (około 180 stopni) piekarniku ok. 45 min.

  • Rybny szałot

Składniki: 4 płaty solonych śledzi, 8 średnich kartofli, 3 kiszone ogórki, cebula, ok. 20 dag wędzonego boczku, pieprz do smaku
Przygotowanie: pokroić w kostkę śledzie, boczek, ogórki, cebulę i wystudzone, obrane ziemniaki, które wcześniej należy ugotować w łupinach. Boczek wytopić i gorący połączyć z pozostałymi składnikami, które należy przyprawić do smaku i wymieszać.

  • Hekele

Składniki: opakowanie śledzi solonych matiasów, 2 średnie ogórki kiszone, 3 jajka, 1 mała cebula, pieprz naturalny, musztarda
Przygotowanie: śledzie pokroić w drobną kosteczkę, lub zemleć w maszynce do mięsa, podobnie ugotowane na twardo jajka, ogórki kiszone i cebulę. Całość połączyć i przyprawić do smaku mielonym pieprzem i musztardą.

  • Placki śledziowe

Składniki: 75 dag śledzi, 80 dag ziemniaków, 10 dag wędzonego boczku, 1 cebula, 1 jajko, 8 dag mąki pszennej, pieprz, majeranek, łyżka soku z cytryny, olej do smażenia
Przygotowanie: śledzie filetować, umyć i pokroić w drobną kostkę. Ziemniaki obrać i zetrzeć na drobnej tarce. Obraną cebulę i boczek pokroić w kostkę i razem przesmażyć. Połączyć wszystkie składniki, dodać jajo i mąkę, doprawić pieprzem, majerankiem i sokiem z cytryny. Wymieszać i na rozgrzanym tłuszczu smażyć placki. Podawać z kwaśną śmietaną.

  • Pieczonka

Składniki: 2 kg ziemniaków, 0, 5 kg boczku wędzonego
Przygotowanie: ziemniaki obrać, opłukać i pokroić w cienkie plasterki, boczku wędzony pokroić w cienkie paski a kiełbasę w plasterki. 4 cebule obrać, pokroić w piórka. Garnek żeliwny, kamienny albo brytfannę wysmarować dobrze smalcem. Dół wyłożyć liśćmi z kapusty, obranymi z twardych części. W naczyniu układać na przemian: warstwę boczku, cebuli, kiełbasy i na końcu ziemniaków. Warstwy ziemniaków należy posypywać solą, pieprzem i ziołami albo siekaną zieleniną. Kolejność warstw powtórzyć co najmniej 3 razy, kończąc ziemniakami. Powierzchnię obłożyć szczelnie liśćmi z kapusty, przykryć pokrywką. Piec w dobrze nagrzanym piekarniku około godziny.

  • Ziemniaczane kreple

Składniki: kg ziemniaków, 2 dag drożdży, łyżka śmietany, łyżeczka cukru, 2 jajka, 3 łyżki mąki i łyżeczką masła
Przygotowanie: ziemniaki ugotować w łupinach, obrać, przetrzeć przez sito lub przekręcić przez maszynkę. Z drożdży, śmietany i cukru zrobić rozczyn. Do masy ziemniaczanej dodać jajka, mąkę, masło i przygotowany rozczyn. Utrzeć na gładką masę, formować nieduże kulki, rzucać na rozgrzany tłuszcz, smażyć na złoty kolor. Wybierać łyżką cedzakową, osączyć na bibule.

  • Kwas chlebowy

Składniki: 1 kg czerstwego razowego chleba, 20 dag cukru, 4 dag drożdży, 7 l wody, garść rodzynek.
Przygotowanie: chleb pokroić na cienkie kromki, wysuszyć lekko w piekarniku, włożyć do kamiennego garnka, zalać wrzątkiem, przykryć gaza. Po jednej dobie w pokojowej temp. przecedzić. Drożdże łyżką rozetrzeć z cukrem, dodać do płynu, dodać resztę cukru rozpuścić w wodzie. Przykryć gaza. Zostawić na dobę do fermentowania. Przecedzić przez gazę. Można dodać rodzynki. Rozlać do butelek lub słoików twist. Nałożyć przykrywki. Zostawić w pokojowej temperaturze przez dobę i jak zrobi się pianka, przenieść do pomieszczenia o temperaturze 5-15 stopni C. Gotowy do picia po 3 dobach. Trzymać w chłodzie.

Przepisy wg Krystyny Kolasińskiej, należącej do działającego w Katowicach Józefowcu Towarzystwa Miłośników Żuru i Wodzianki oraz wg Romana Rupowskiego: Wegetariańska kuchnia śląska, Vega!POL, 2003

Załącznik nr 3

Misja organizacji jest to zbiór względnie trwałych dążeń, wyrażających tożsamość organizacji poprzez określenie, w jakiej dziedzinie działa organizacja, po co istnieje i jak jest jej filozofia działania. W praktyce sformułowania misji są bardzo różne od bardzo krótkich, lapidarnych do bardzo drobiazgowo opisujących działania, zmierzenia, itd. Sposób sformułowania misji zależy od wielu czynników, między innymi od dziedziny w jakiej działa przedsiębiorstwo.

Forma sformułowania misji ma drugorzędne, jeśli je treść odpowiada podstawowym zasadom obowiązującym przy jej formułowaniu, do których należą: właściwe zdefiniowanie dziedziny działania, zorientowanie organizacji ku przyszłości, jasny sposób sformułowania, wzbudzający zainteresowanie i inspirujący do działania. Właściwe zdefiniowanie dziedziny działania ma znaczenie podstawowe dla określenia misji przedsiębiorstwa. Pomocne przy tym są następujące pytania: Jakie specyficzne potrzeby klientów będą zaspokajane, Jakie rynki/klienci docelowe będą obsługiwane przez przedsiębiorstwo ,W jaki sposób zaspokajane będą potrzeby klientów (technologie, które powinny być wykorzystane, funkcje, które musza być realizowane).Dobrze sformułowana misja spełnia następujące funkcje: ukierunkowuje - ułatwia generację i przyjmowanie celów strategicznych, upraszcza procesy decyzyjne dotyczące wyborów rodzajów działalności, oraz pomaga w skupianiu uwagi na tym co dla przedsiębiorstwa najważniejsze; uwiarygodnia - wyraża się to w tym, że rozpowszechnianie jej treści (potwierdzane konsekwentną realizacją), prowadzić może do ukształtowania się takiej osobowości firmy i jej społecznego wizerunku, które mogą uwiarygodniać firmę w otoczeniu; integruje - spełnia rolę czynnika skupiającego zespoły pracownicze wokół strategii firmy.

Przekonująca misja powinna dawać ludziom poczucie, że robią coś co stanowi konieczny wkład do całego przedsięwzięcia. W związku z tym misja powinna odwoływać się do takich potrzeb i wartości, które mogą być uznane za źródło zbiorowej identyfikacji pracowników z przedsiębiorstwem; inspiruje - oznacza to, że należy oczekiwać od misji otwarcia na nieustanne poszukiwania innowacji. W tej ważnej funkcji powinna ona pobudzać do doskonalenia firmy we wszystkich ważnych obszarach jej działania. Oznacza to, że znajomość misji powinna ułatwiać identyfikację niezbędnych zmian i sprzyjać ich realizacji.


PORTAL POWIATU TARNOGÓRSKIEGO
www.tg.net.pl -
www.24.edu.pl - www.gornyslask.net.pl
e-mail | redakcja Portalu Powiatu Tarnogórskiego | reklama na Portalu