Tarnogórski Program Edukacji Regionalne "Indianer"
serwis Portalu Powiatu Tarnogórskiego
www.tg.net.pl

autorstwo
: Zbigniew Markowski



Ocalić od zapomnienia

  tematy powiązane:
    Muzeum Instytutu Tarnogórskiego- tekst
Narzędzia naszych przodków: moździerz - tekst
Skansen Maszyn Parowych - tekst
Dla siebie i dla innych - tekst
3. Pułk Ułanów Śląskich - tekst
Dlaczego warto odwiedzić TG - scenariusz lekcji
Edukacja regionalna przedszkolaków - scenariusz zajęć
Ratusz - fotografie
dawne fotografie - fotografie
dawne pocztówki - pocztówki
Kopalnia Zabytkowa - fotografie
Skansen Maszyn Parowych - fotografie
narzędzia gónicze - fotografie
Rzeźby Fremieta - fotografie
zabytki techniki - fotografie
Architektura miasta - film
Tarnogórskie muzea - film
   

- pobierz poniższy tekst w formacie Microsoft Word -

Muzeum jako instytucja zajmująca się ochroną i propagowaniem dziedzictwa kulturowego.

Cele:

  • Wyjaśnienie pojęcia "muzeum", "eksponat", "ekspozycja", "wystawa",
  • Zapoznanie z funkcjami, jakie pełni muzeum
  • Zapoznanie z pracą muzealników
  • Uświadomienie roli muzealnictwa w ochronie dziedzictwa kulturowego
  • Wzbudzanie zainteresowania ochroną dziedzictwa kulturowego

Przebieg lekcji

Zadania dla nauczyciela

  • Zlecenie pracy ze słownikiem w celu odnalezienie pojęć: "muzeum", "eksponat", "ekspozycja", "wystawa", "konserwacja", "gromadzenie", "przechowywanie".
  • Wykład na temat funkcji, jakie pełni współczesne muzeum i pracy muzealników.
  • Przeprowadzenie pogadanki na temat znaczenia muzealnictwa w ochronie i propagowaniu dziedzictwa kulturowego

Zadanie dla uczniów

  • Odnalezienie w słowniku pojęć: " muzeum", " eksponat", "ekspozycja , "wystawa", "konserwacja", "gromadzenie", "przechowywanie". Zapisanie ich w zeszytach i opowiedzenie własnymi słowami ich znaczenia.
  • Aktywny udział w pogadance

Metody i formy pracy

  • Wykład, pogadanka, praca ze słownikiem

Pomoce dydaktyczne

Słowniki Języka Polskiego; Ustawa o muzeach z dnia 21 listopada 1996 r. Dz. U. z 1997 r. Nr 5; L. Turos: Muzeum - swoista instytucja edukacyjna: wybrane problemy w ujęciu historycznym i współczesnym, Ypsylon, Warszawa 1999; I. Wojnar: Muzeum czyli trwanie obecności, Żak, Warszawa 1991 (patrz ściąga)

Osiągnięcia

Uczeń potrafi

  • Wyjaśnić pojęcia "muzeum", "eksponat", "ekspozycja", "wystawa"
  • Wymienić rodzaje muzeów
  • Scharakteryzować funkcje jakie pełni muzeum
  • Opowiedzieć o pracy muzealników
  • Docenić znaczenie regionalnych muzeów

Uczeń kształci

  • Wiadomości ogólne z zakresu ochrony dziedzictwa kulturowego
  • Umiejętność posługiwania się słownikiem
  • Umiejętność wyrażania własnych opinii
  • Poprawność wypowiedzi ustnej
  • Potrzebę ochrony dziedzictwa kulturowego
  • Potrzebę propagowania lokalnego dziedzictwa kulturowego

Uwaga: Kontynuacją lekcji może być wycieczka do muzeum.

Ściąga dla nauczyciela

Muzeum jest instytucją, która gromadzi, przechowuje, konserwuje i udostępnia dobra kultury w zakresie wiedzy, techniki i sztuki oraz okazy przyrody, prowadzi badania naukowe i działalność oświatową w zakresie ustalonym statutem, a także współdziała w upowszechnianiu nauki i sztuki z osobami fizycznymi, osobami prawnymi i jednostkami organizacyjnymi nie posiadającymi osobowości prawnej, realizującymi cele i zadania związane z ochroną dziedzictwa kulturowego. W Polsce działalność muzeów reguluje ustawa o muzeach z dnia 21 listopada 1996 r. W świetle ustawy muzeum jest jednostką organizacyjną nie nastawioną na osiąganie zysku. Celem jej jest trwała ochrona dóbr kultury, informowanie o wartościach i treściach gromadzonych zbiorów, upowszechnianie podstawowych wartości: historii, nauki i kultury polskiej oraz światowej, kształtowanie wrażliwości poznawczej i estetycznej oraz umożliwienie kontaktu ze zbiorami. Muzealiami są rzeczy ruchome i nieruchomości wpisane do inwentarza muzealiów. Muzealia stanowią dobro ogólnospołeczne. W myśl ustawy zadaniem muzeum jest: gromadzenie dóbr kultury w statutowo określonym zakresie; katalogowanie i naukowe opracowywanie zgromadzonych muzealiów; przechowywanie ich w warunkach zapewniających bezpieczeństwo; zabezpieczanie i konserwowanie muzealiów; urządzanie wystaw.

Wstęp do muzeów jest odpłatny. Wysokość opłat i dzień, w którym wstęp do muzeów jest nieodpłatny, ustala dyrektor. Rada Ministrów określa grupy osób, którym przysługuje ulga lub zwolnienie z opłaty za wstęp. Opłata ulgowa za wstęp do muzeum przysługuje za okazaniem dokumentów: uczniom szkół podstawowych i ponadpodstawowych, studentom oraz uczestnikom studiów doktoranckich; emerytom, rencistom, inwalidom, osobom niepełnosprawnym wraz z opiekunami - będącymi obywatelami polskimi; nauczycielom szkół podstawowych i ponadpodstawowych oraz wychowawcom placówek opiekuńczo - wychowawczych, oświatowo - wychowawczych socjalizacyjnych działających w Polsce; osobom odznaczonym odznakami "za opiekę nad zabytkami" lub "zasłużony działacz kultury". Wstęp bezpłatny przysługuje za okazaniem dokumentów także osobom odznaczonym Orderem Orła Białego lub Orderem Zasługi Rzeczpospolitej Polskiej, odznaką honorową "Zasłużony dla Kultury Polskiej" oraz osobom które zostały wyróżnione tytułem honorowym "Zasłużony dla Kultury Narodowej"; pracownikom muzeów wpisanych do Państwowego Rejestru Muzeów; członkom Międzynarodowej Rady Muzeów i Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków; dzieciom do lat siedmiu.

Pracownicy zatrudnieni na stanowiskach związanych z działalnością podstawową muzeów tworzą zawodową grupę muzealników, do której wchodzą asystenci, adiunkci, kustosze i kustosze dyplomowani. Mogą być zatrudnieni specjaliści w innych zawodach związanych z działalnością muzealną. Muzealnik w czasie pozostawania w stosunku pracy w muzeum przestrzega normy etyki zawodowej, nie prowadzi handlu przedmiotami pozostającymi w zakresie zainteresowania muzeum.

Eksponaty znajdujące się w różnych typach muzeów są w najszerszym rozumieniu tego pojęcia świadkami historii, dokumentami dziejów i znakami minionej kultury. Atrakcyjność eksponatów muzealnych wiąże się także z dziejami ich odnalezienia, przechowywania i umieszczenia w muzeum. Zwiedzanie muzeów zmusza do myślenia w kategoriach tego, co już było, co jest wynikiem działań ludzkich, konfliktów, dążeń, prac, poszukiwań, wojen, rewolucji, przystosowań się do przyrody, społeczeństwa i kultury. Dzięki odpowiedniemu układowi eksponatów i usystematyzowanym informacjom muzea kształtują wyobraźnię i pamięć historyczną oraz umiejętność myślenia kategoriami zmian historycznych
Ze względu na rozległość zainteresowania materiałami muzealnym, można wyróżnić wśród rozlicznych placówek muzealnych różnego rodzaju typy, rodzaje czy grupy o zawężonych zakresach. Mamy między innymi muzea narodowe, etnograficzne, antropologiczne, przyrodnicze, krajoznawcze, techniczne, rolnicze itd.

Szczególna rola w dokumentowaniu dorobku kulturowego przypada muzeom skansenowskim. Podstawowym zdaniem tych placówek jest odtworzenie pełnego krajobrazu wsi polskiej. Eksponaty stanowią nie tylko zgromadzone we wnętrzach eksponaty, ale także same budynki i mała architektura - płoty, kapliczki, studnie, przydomowe ogródki, sady, pola uprawne. Ukazaniu duchowego dziedzictwa wsi służą działania zmierzające od "ożywienia muzeum": hodowla zwierząt gospodarczych, prowadzenie gospodarki rolnej tradycyjnymi metodami, pokazy pracy rzemieślników i organizacja różnego typu imprez folklorystycznych.

Muzea jako instytucje gromadzące dział sztuki, wytwory kultury i cywilizacji były przez dziesiątki wieków dostępne jedynie dla wąskich elit, ludzi wykształconych i posiadających władzę. Obecnie muzea regionalne pełnią funkcje placówek kulturalno-naukowych i wychowawczych. O ile muzea wielkomiejskie mają za zadanie reprezentować całokształt kultury polskiej, wykazywać, co naród stworzył i osiągnął o tyle muzea w poszczególnych ośrodkach regionalnych odzwierciedlać powinny przede wszystkim duchową treść środowiska, w którym powstały i z którego czerpały materiał naukowy do zbiorów.

Funkcje muzeum:

Funkcja ochronna

Podstawową funkcją muzeum jest zbieranie okazów muzealnych, ich porządkowanie i systematyzowanie oraz unaocznianie wiedzy o świecie i człowieku. Szczególnego podkreślenia wymaga funkcja ochronna muzeów i ich znaczący udział w ocalaniu dziel sztuki i nauki od zapomnienia lub zniszczenia. Wiąże się to, bowiem ze świadomością tragicznych dziejów Polski, gdzie na skutek wojen i zaborów zniszczono lub wywieziono tysiące zabytków kultury materialnej.

Funkcja edukacyjna

Edukacyjna funkcja muzeum polega na tym, że tworzy ono możliwości osobistych, opartego na indywidualnej wrażliwości, zainteresowaniach i autopsji, obcowania z dziełem sztuki jako wartością poznawczą i estetyczną. Muzea regionalne pełnią funkcje placówek kulturalno - naukowych i wychowawczych. Udział muzeów w naukowym opracowaniu określonych zagadnień kulturoznawczych ma także duże znaczenie dla edukacji, gdyż dostarcza wiedzy o zbytkach kultury zgromadzonych w muzealnych salach i umożliwia porównanie tej wiedzy z podręcznikową. Nowa koncepcja muzeum polega na tym, że nie jest ono jedynie instytucją, która gromadzi i konserwuje zbiory, ale jest przede wszystkim ośrodkiem kulturalnym w swoim środowisku, działa jako bodziec aktywizujący życie kulturalno-artystyczne mieszkańców oraz prowadzi akcje dydaktyczną dla zwiedzających.

Funkcja estetyczna

Eksponaty w muzeach stanowią nie tylko logicznie uporządkowany system, lecz są także pewna kompozycja estetyczną. Atrakcyjność eksponatów muzealnych wiąże się także z dziejami ich odnalezienia, przechowywania i umieszczenia w muzeum. Estetyczna funkcja muzeów polega na kształtowaniu wrażliwości na piękno kultury ludowej oraz na kształtowaniu wrażliwości związanej z jej odbiorem, na rozwijaniu umiejętności dostrzegania w niej tych wartości estetycznych, które określają jej swoistość, urodę, oryginalność, niezwykłość specyficzny urok, wynikający z łączenia sztuki z prezentacją humanistycznych treści.

Na podstawie:
Ustawa o muzeach z dnia 21 listopada 1996 r. Dz. U. z 1997 r. Nr 5,
L. Turos: Muzeum - swoista instytucja edukacyjna : wybrane problemy w ujęciu historycznym i współczesnym, Ypsylon, Warszawa 1999
I. Wojnar: Muzeum czyli trwanie obecności, Żak, Warszawa 1991


PORTAL POWIATU TARNOGÓRSKIEGO
www.tg.net.pl -
www.24.edu.pl - www.gornyslask.net.pl
e-mail | redakcja Portalu Powiatu Tarnogórskiego | reklama na Portalu